Μια αποτύπωση του κλασσικού (βλέπε Ιστορικού) κομματιού Artikulation του Gyorgy Ligeti. Μια ηλεκτροακουστική σύνθεση, από τις τρεις που έκανε όλες κι όλες. Το έργο παίχτηκε πρώτη φορά στις 25 Μαρτίου 1958.

Ο Τίτλος που σημαίνει, μεταξύ άλλων, “εκφορά” εξηγείται διότι το έργο έχει σαν πηγή έμπνευσης την ομιλία. Προσπαθεί να πάρει από τον προφορικό λόγο την ιδιόμορφη μουσικότητα του. Την μουσικότητα που παράγεται από τους περιορισμούς της γλώσσας, του συντακτικού, της συζήτησης, του σώματος και εν τέλει του νοήματος. Αυτές τις μορφές λοιπόν παρακολουθεί και ζητά να επαναφέρει αυτή την αίσθηση στα χωράφια της μουσικής, ελεύθερη από το “νόημα” κι ως εκ τούτου περισσότερο ακροάσιμη, αισθητή.

Η “Παρτιτούρα” που βλέπετε στο βίντεο ερωτά εκ νέου την σχέση της εικόνας με τον ήχο . Δράστης ο Rainer Wehinger το 1970.
Τις περισσότερες φορές έχουμε να κάνουμε με γραφικές παραστάσεις-σημειογραφίες που απευθύνονται στον ερμηνευτή.
Εδώ τα γραφήματα γίνονται για τον ακροατή! Κρατάτε στα χέρια τα σχέδια και ακούτε με τα μάτια..
Είναι κοντά στα πειράματα που γίνονται σήμερα πλέον στο χώρο των οπτικοακουστικών όπου πάλι όμως λόγω τεχνολογίας ο ήχος και η εικόνα παράγονται ταυτόχρονα και αυτόματα. Εδώ κάποιος κάθησε και έγραψε τους ήχους σε μιαν άλλη γλώσσα! Σε μια γλώσσα καθαρά οπτική.

Αν και η σοβαροφάνεια έχει κουράσει πολύ αυτή την μουσική στην πραγματικότητα υπάρχει χιούμορ σε πολλές συνθέσεις που τελικά χάνεται. Η Αβανγκάρντ είναι μια πολύ αστεία υπόθεση τις περισσότερες φορές.

Το έργο Artikulation είναι αρκετά περιγραφικό στην αρχή του. Πρόκειται για μια συζήτηση χωρίς συζήτηση, για τις σκιές μιας συνάντησης, για τους απόηχους των διπλανών τραπεζιών στα καφέ του δυτικού κόσμου όπου ο συνθέτης (Ούγγρος τη καταγωγή) κατέφυγε έχοντας γεννηθεί και ανδρωθεί στην ανατολική πλευρά του ψυχροπολεμικού κόσμου. Όταν το έργο παρουσιάστηκε δεν είχε ούτε ενάμιση χρόνο στον “ελεύθερο” κόσμο.

Το γράφημα λοιπόν δίνει μιαν άλλη διάσταση στον ακροατή και δυναμώνει την αίσθηση και την διακριτότητα των ήχων. Παράλληλα δίνοντας στο νου μιαν εικόνα αποτρέπει το μυαλό να συνθέσει με την φαντασία του άλλες εικόνες, ιδιωτικές, ιδεολογικές, συναισθηματικές, για να περιγράψει το ηχητικό γεγονός. Κάποιοι συμφωνούν και κάποιοι ενοχλούνται από αυτή την προσέγγιση. Όλοι έχουν τα δίκια τους.

Πληροφορίες για την “παρτιτούρα” του Rainer Wehinger και άλλα εδώ

Για τον Ligeti στη wikipedia εδώ
για κάποια άλλα βιογραφικά, πιο σύντομα, που δίνουν το καθένα κάποιες άσχετες πληροφορίες παραπάνω εδώ κι εδώ και δείγματα 30 δευτερολέπτων από συνθέσεις εδώ

Advertisements